YÖRESEL DEYİMLER SÖZLÜĞÜ
ADAA YASSİR OLUM: Birini ismi aracılığı ile sevgi ifade etmek.
ADAM OTARMAK: Birilerini oyalamak, aldatmak.
AĞIZDAN ÇIKANI KULAĞI EŞİTMİY: Ağzından çıkanı kulağı duymamak. Sözlerini ölçmeden biçmeden söylemek.
AĞZINA POŞA DEYNEĞİ DEĞMEK: Boş ve gereksiz yere konuşan geveze kişiler için söylenen bir deyimdir.
AĞZINI GARGA GİBİ AÇIP YUMMAK: Halsiz, bitap düşmek, birilerinden yardım beklemek.
AHLA TURP SIRKMAK: Fütursuzca, dengesiz akılsızca hareket edenlere söylenir. Tkz. aklına şaşayım: “Bu soğukta vapurun burasında oturmayı akıl edenin aklına turp sıkayım.” -S. F. Abasıyanık.
AHLI TARLANMAK: Ne yapacağını bilememek, şaşırmak, bocalamak.
AHLIN SESLE: Akıllı ol. Gerçeklere uygun davranmak: “Mesut olmak için akıllı olmak kifayet eder, baht, talih bunlar boş şeydir!” -M. Ş. Esendal.
ALTINDAN SU ÇIKMAK: Sabırsız olmak, yerinde duramamak.
ANALAR ÇAPUTA SARMAMIŞ: Haşarı, afacan ve yaramaz çocuklar için söylenen bir deyimdir.
ANAM BABAM: Sevgi hitabı olarak kullanılır. İçtenlik bildiren bir söz: "Bilir miyim ben anam babam!"
AT BAŞI ÇEKMEK: Bazı olaylarda öncü olmak.
AYAHLARIY DİBİNE ÖLÜM: Çok sevilen (genellikle evlatlar için) kişiler için söylenen sevgi hitabı.
AYAN EŞGERE: Aleni, apaçık ortada.
BABA (BAHABA) ÇIKMAK: Dert sahibi olunması için söylenen beddua.
BABA BOYU DAM BOYU: Çelik çomak oyununda çeliğin dam boyuna çıkması.
BALDAN POHA BATMAK: İyi, kötü önüne gelen her işi yapmak ve neticesinde iyi halden kötü hale geçmek.
BAŞ BAĞLAMAK: 1) başına bir örtü örtmek; 2) başak vermek; 3) birine veya bir şeye bağlanmak, intisap etmek. EVLENDİRMEK, NİŞANLANDIRMAK
BAŞ GÖZ ETMEK: Evlendirmek "Oğullarının artık normal bir yaşam süreceğini sanan anne baba ona güzel de bir kız bularak baş göz etmişler.” -A. Ümit."
BAŞ KİRLENMESİ: Kadınların adet görmesi.
BAŞINA SU HAŞLAMAK: Hile ve desise ile insanlara kötülük etmek.
BAŞININ GAYTINA BAKMAK: Başının çaresine bakmak.
BETİ BENZİ SOLMAK:
herhangi bir sebeple kanı çekilip yüzü solmak, korkmak: “Baksana, beti benzi kül kesildi.” -H. R. Gürpınar.
“Beti benzi atmış görevli, boş boş baktı çocuğun yüzüne ve kafasını salladı donuk bir ifadeyle.” -E. Şafak.
BEZÜKMÜŞ GÖZLÜ: Melül bakış, yorgun veya baygın bakışlı.
BİTİ DE ÖLSÜN SİRKESİ DE: Olayı sonuçlandırmak, dedikoduyu bitirmek.
BİYIMIRTILIM UYUMAMAK: Çok az uyumak. Yumurtanın ılınma süresi kadar dahi uyumamak.
BOĞAZA ŞİŞ AKMAK: Pis boğazlar için söylenen bir deyimdir.
BÜGELEK TUTMAK: Sığırlara musallat olan bir çeşit sinek (nokra, bügelek) onların aşırı rahatsız olmasına neden olur. Bunun deyim hali ise çok rahatsız olmak, sıkılmak, huzursuz olmak anlamındadır.
ÇAKGAL KEMİKLİ: İri kıyım. İri yapılı.
ÇAL ÇENE: Lafazan, geveze kişi.
ÇALAMATURA ALLAH GURTARA: İşi çok zor olanlar için söylenir.
ÇAMDAN GAVAHTAN KONUŞMAK: Konunun özü dışında kalan şeylerden bahsederek konuşmak. İlgisiz alakasız konuşmak.
CANIY CIGGIRİĞİNİ YEYİM: Aşırı sevgi ifadesi.
ÇECÜKLERİ GEVŞEMEK: Hoşa giden sözler neticesinde insanın gevşemesi, rahatlaması.
ÇENESİ DÜŞÜK: Geveze, çok konuşan kişi.
ÇENESİ GÖĞSÜNE DÜŞMEK: Ölmek.
ÇENESİNE VERMEK: Aşırı derecede konuşmak, gevezelik etmek. Hatta bütün gücü tükenecek kadar enerjisini konuşmaya sarfetmek.
CİGERİ GURT YİYE: Eş, dost ve akrabaların hasretine dayanamayanların söylediği bir deyimdir.
CİGERLİ: Vefalı, güvenilebilecek kişi.
CILHINI ÇIKARMAK: İşi gevşetip eline yüzüne bulaştırmak.
CİN DEGÜŞÜGÜ: Cinlerin çok çirkin olduğu tasvir edilerek, çok çirkin olma durumu için söylenen bir deyimdir.
CİN GUDUR OLMAK: Aşırı bir şekilde sinirlenmek, ashabı bozulmak.
CINCIHLANMAK: Şımarık davranışlarda bulunmak.
CİNDAR OLMAK: Cinlerle uğraşmak.
CINDİĞİNİ ÇIKARMAK: İnce eleyip sık dokumak. Çok öncelemek
CİNGENLEŞMEK: Asıl olarak cimri insanlar için söylenir, ancak güneşte yanıp kararanlar içinde söylendiği olur.
ÇiRKAVA DAŞ ATMAK: Belalı birine bulaşmak, belalı birini kızdırmak.
ÇIVGAR ÇIKARMAK: Karga çıkarmak.
- NOT: Sayfamıza siz de deyim eklemek istiyorsanız aşağıdaki "Yorum Yaz" bölümünü kullanabilirsiniz.
